Wspólne zabawy, warsztaty, sesja fotograficzna i integracja rodzin – tak wyglądał piknik rodzin zastępczych, który odbył się w czwartek 28 maja w Budach Głogowskich. Wydarzenie zorganizowano w związku z przypadającym 30 maja Dniem Rodzicielstwa Zastępczego. Za radosną atmosferą spotkania kryje się jednak coraz poważniejszy problem – dramatyczny brak rodzin gotowych przyjąć pod swój dach dzieci pozbawione właściwej opieki rodziców biologicznych.
Dzień Rodzicielstwa Zastępczego został ustanowiony przez Sejm RP w 2006 roku, aby zwrócić uwagę na los osieroconych i porzuconych dzieci oraz promować ideę rodzin zastępczych. Powiat Rzeszowski oraz Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie od lat włączają się w obchody tego święta, organizując spotkania i akcje promujące rodzinną pieczę zastępczą. Pikniki są organizowane co roku, w różnych miejscowościach Powiatu Rzeszowskiego.
– Celem naszych spotkań jest przede wszystkim szerzenie idei rodzicielstwa zastępczego. Jest to promocja rodzinnych form pieczy zastępczej, ale też swoista integracja rodzin zastępczych – mówiła podczas pikniku Agnieszka Gabrowska, dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Rzeszowie. – Dzieci potrzebują domu i bezpieczeństwa, ale też zabawy, wspólnie spędzonego czasu. Dzieci uczą się przez zabawę.
Podczas spotkania organizowanego tym razem w Zakładzie Aktywności Zawodowej Centrum Natura Caritas w Budach Głogowskich, przygotowano dla uczestników liczne atrakcje, m.in. warsztaty wykonywania mydełek i „drzewek szczęścia”, gry i zabawy dla dzieci oraz rodzinną sesję fotograficzną. W wydarzeniu uczestniczyły rodziny zastępcze z całego powiatu, ich wychowankowie oraz przedstawiciele samorządu. Tegoroczny piknik odbył się 28 maja, a więc w Światowy Dzień Zabawy. Organizatorzy podkreślali, że wspólnie spędzony czas i budowanie relacji są dla dzieci szczególnie ważne.
Piknik był jednocześnie okazją do przypomnienia o coraz trudniejszej sytuacji systemu pieczy zastępczej. Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Rzeszowie od lat prowadzi promocje m.in. w formie kampanii informacyjno-edukacyjnych mającą zachęcić nowych kandydatów do tworzenia rodzin zastępczych.
– Zarówno w skali powiatu, jak i całej Polski pogorszyła się sytuacja związana z umieszczeniem dzieci w pieczy zastępczej. Wyczerpana jest liczba miejsc zarówno w placówkach opiekuńczo-wychowawczych, jak i w rodzinnych formach pieczy zastępczej – informuje Agnieszka Gabrowska
Jak podkreśla dyrektor PCPR, problem z roku na rok staje się coraz większy. Rodzin zastępczych i kandydatów brakuje. Według danych na koniec 2024 roku na terenie powiatu rzeszowskiego funkcjonowały 53 rodziny zastępcze, w których przebywało 77 dzieci. Działały również cztery rodzinne domy dziecka, sprawujące opiekę nad szesnaściorgiem wychowanków. Wśród rodzin zastępczych było 30 rodzin spokrewnionych oraz 19 rodzin niezawodowych.
Mimo to liczba miejsc nie zaspokaja wszystkich potrzeb. Dzieci trafiają do pieczy zastępczej na podstawie postanowień sądu, najczęściej z powodu niewydolności wychowawczej rodziców, kryzysów rodzinnych lub innych trudnych sytuacji życiowych.
W myśl obowiązujących przepisów piecza zastępcza sprawowana jest wtedy, gdy biologiczni rodzice nie są w stanie zapewnić dziecku właściwej opieki i wychowania. Może mieć charakter rodzinny – poprzez rodziny zastępcze w tym rodzinne domy dziecka – albo instytucjonalny, realizowany przez placówki opiekuńczo-wychowawcze.
– W pierwszej kolejności staramy się, by dzieci, które z różnych powodów nie mogą przebywać w biologicznej rodzinie, trafiały do rodzinnych form pieczy zastępczej a dopiero później do placówek opiekuńczo-wychowawczych. Zachęcamy do podjęcia się roli rodziny zastępczej i wspieramy takie rodziny na każdym kroku. To wielka radość dawania dziecku miłość, której zostało pozbawione, ale też wielkie wyzwania i odpowiedzialność – podkreśla Agnieszka Gabrowska.
Na terenie powiatu funkcjonują także trzy placówki opiekuńczo-wychowawcze: Dom dla Dzieci i Młodzieży „Przystań” w Tyczynie oraz Dom Opatrzności dla Dzieci i Młodzieży i Dom dla Dzieci i Młodzieży „Nadzieja” w Łące. Łącznie dysponują one 42 miejscami.
W strukturach PCPR już w 2012 roku powołano Zespół do spraw rodzinnej pieczy zastępczej. Tworzą go specjaliści pracy z rodziną, koordynatorzy rodzinnej pieczy zastępczej, psycholodzy, pedagodzy czy i pracownicy socjalni wspierający zarówno istniejące rodziny zastępcze, jak i kandydatów do pełnienia tej roli.
Rodziny objęte są pomocą psychologiczną, pedagogiczną i prawną, mogą korzystać ze specjalistycznego poradnictwa, szkoleń oraz grup wsparcia. W stałym kontakcie z nimi pozostają koordynatorzy rodzinnej pieczy zastępczej.
– Mówmy o rodzinach zastępczych. O ich roli i znaczeniu dla dzieci. Każde dziecko zasługuje na bezpieczne dzieciństwo i kochający dom. Dlatego trzeba mówić o rodzicielstwie zastępczym o blaskach i jego cieniach i promować rodzicielstwo zastępcze – podkreślała podczas pikniku dyrektor PCPR.
O znaczeniu rodzinnej pieczy zastępczej mówi również wicestarosta rzeszowski Jerzy Bednarz.
– Rodzina zastępcza daje dziecku to, czego nie zastąpi żadna instytucja – poczucie bezpieczeństwa, bliskość i normalny dom. Dlatego tak ważne jest wspieranie osób, które decydują się podjąć tej odpowiedzialnej roli. Potrzeby są duże, dlatego zachęcamy mieszkańców powiatu do zainteresowania się rodzicielstwem zastępczym – podkreśla Jerzy Bednarz.
Osoby zainteresowane stworzeniem rodziny zastępczej mogą kontaktować się z Organizatorem Rodzinnej Pieczy Zastępczej działających w PCPR w Rzeszowie codziennie w godzinach od 7.30 do 15.00 pod numerami telefonów: 519 585 391, 518 427 009.
